Radio in België

Eerste radio-uitzendingen in België

Dankzij het baanbrekende onderzoek van onder andere Marconi, waren de eerste radio-uitzendingen in België een feit aan de vooravond van de eerste Wereldoorlog, door een zender die geïnstalleerd was in het paleis van Laken. In het interbellum deelden publieke en particuliere organismen de zendtijd. De staat greep echter in en zorgde voor de verdeling van de golflengten – die werden vastgelegd door internationale conferenties - en de organisatie van de zenders. In 1930 werd bovendien het "Institut National Belge de Radiodiffusion - Nationaal Instituut voor Radio-omroep" (INR-NIR) opgericht. Het kreeg twee kanalen onder zijn hoede, het ene Franstalig, het andere Nederlandstalig. Later namen zij hun vaste intrek in Brussel, op het Flageyplein, in een Art Déco-gebouw dat ontworpen werd door Joseph Diongre en vaak wordt vergeleken met een pakketboot.

Radioprogramma's steeds gespecialiseerder

Geleidelijk werden de programma's steeds gespecialiseerder en kwamen er meer genres, waaronder de beroemde radiofeuilletons. Het belang van de radio tijdens de tweede wereldoorlog is algemeen bekend, met enerzijds de Duitse en Italiaanse propaganda-uitzendingen en van Engelse zijde de beroemde gecodeerde boodschappen van de BBC.
Na de bevrijding werden de radiostations overal in Europa het monopolie van de staat. Zeer snel echter namen de televisiesterren de plaats in van de radio. Die boorde al snel nieuwe afzetmarkten aan, vooral dankzij de opkomst van de transistorradio, waardoor je overal naar de uitzendingen kon luisteren. Met het oog op meer culturele autonomie luidt een wet in 1960 het einde van de INR/NIR in en worden twee zenders gecreëerd met hun eigen rechtspersoonlijkheid: "Belgische Radio en Televisie - Instituut voor de Nederlandstalige uitzendingen" (BRT) en "Radiodiffusion - Télévision Belge - Institut des Emissions Francaises" (RTB). Aan het einde van de zeventiger jaren kwam de opkomst van de vrije radio's, die het radiomaken vanuit een ander gezichtspunt zagen. Dit fenomeen mondde uit in de geleidelijke installatie van twee tegenpolen: de publieke radiostations aan de ene kant, de privé-stations aan de andere.
Sinds kort kunnen via internet radiostations beluisterd worden uit de hele wereld. Als snel informatiemedium wordt radio gezien als een intimistisch, generalistisch en gediversifieerd medium; tegelijk geschikt voor ontspanning en cultuur, zelfs voor reclame. Radio is menselijk en warm, een muzikale levensgezel, met direct contact en makkelijk te beluisteren, zelfs tijdens andere activiteiten. Dat maakt zijn succes blijvend en biedt ons een echte vriend: van de kristalontvanger tot het internet, de verleidelijke magie van het radioavontuur gaat verder.

Publieke radiozenders

Vandaag zijn de publieke radiozenders, afhankelijk van de gemeenschappen, onderverdeeld in verschillende zenders om een grotere diversiteit te kunnen bieden aan de luisteraars. Aan de kant van de RTBF zorgt " La Première" vooral voor informatie en cultuur. "VivaCité" beperkt zich vooral tot regionale items en sport. Andere zenders zijn nog meer toegespitst op specifieke doelgroepen: klassieke muziek hoor je vooral op "Musiq'3", degelijke rock en pop op "Classic 21" en hitmuziek heeft zijn plekje gevonden op "PureFM". Tot slot brengt "RTBF International" vooral uitzendingen voor het buitenland.

Digitale radio

De VRT biedt een grote keuzewaaier dankzij de digitale radio (Digital Audio Broadcasting). "Radio 1", het algemene kanaal, wil zich profileren als een venster naar de wereld. "Radio 2" is regionaal aanwezig in heel Vlaanderen, profiteert van die nabijheid van de luisteraar en richt zich door middel van populaire muziek naar het grote publiek. "Klara" zendt kwaliteitsmuziek uit. Moderner en jonger is "Studio Brussel"; met als motto "Life is music" richt het zich naar een jonger, alternatief publiek. Voor de hits kan je bij "Radio Donna" terecht. Andere zenders zijn vooral thematisch: de sportieve evenementen zijn te volgen op "Sporza", hits worden ononderbroken uitgezonden op "Donna Hitbits" en klassieke muziek is terug te vinden op "Klara continuo". "Radio Vlaanderen internationaal" biedt niet alleen Nederlandstalige, maar ook Franstalige, Engelstalige en Duitstalige programma's aan.

Velletje met tien identieke postzegels

Ter gelegenheid van het 75-jarige bestaan van de radio in België, verscheen een velletje met tien identieke postzegels. De postzegels hebben een frankeerwaarde van 50 cent.
Uitgave: België, 20 juni 2005

Meer informatie

Postzegels België 2005
Postzegeluitgaven 2005