Johannes Wier

Gedenksteen in Duitsland

Een verzamelaar kan niet op vakantie zonder zijn verzameling, want de postzegels reizen als verstekelingen mee. Je ziet een gedenksteen in Duitsland en het beeld van een Nederlandse postzegel doemt op.

Corveyer

Na een vakantie in het Corveyer land besloten we naar Nederland terug te rijden via het plaatsje Tecklenburg, niet ver van Osnabrück. In de 60-er en 70-er jaren was deze plaats een geliefd doel voor dagreizen vanuit Nederland. Het is nl. een stadje waar je "bergen" kunt zien. Het stadje is in een aantal niveaus tegen een flinke heuvel gebouwd. Als Nederlander, voor het eerst in het buitenland, kijk je dan je ogen uit (in die tijd stond ook de t.v. nog in haar kinderschoenen).

Gedenkplaat tegen de muur

Inderdaad, het is nog steeds een charmant plaatsje met een Conditorei van zeer goede kwaliteit. Na onze wandeling door het kasteelstadje, bezochten we ook het plaatselijke kerkje. Daar werd mijn oog onmiddellijk getrokken door een gedenkplaat tegen de muur, waarvan de (vertaalde) tekst luidt:
"Op 24 februari 1588 stierf op de Tecklenburg de arts Dr. Johann Weyer (Wier) geboren 1515/16 in Grave aan de Maas. Hij streed vastbesloten in woord en geschrift tegen de heksenwaan van zijn tijd. Als vriend van de Tecklenburger graven vond hij in deze kerk zijn vermoedelijk laatste rustplaats."

Geestelijke volksgezondheid

Ik moest onmiddellijk denken aan de twee postzegels die de PTT in 1960 onder het motto Geestelijke Volksgezondheid had uitgegeven.De 30c postzegel toont Johannes Wier (1515-1588). Hoe komt deze figuur in Tecklenburg terecht, denk je dan. Mijn encyclopedie, thuis, loste het raadsel op. Dr Wier was een der bekendste artsen uit zijn tijd. Hij stamde uit een koopmansgeslacht en verbleef enige tijd in Antwerpen bij Agrippa van Nettesheim (1486-1535). Dit was een occultistisch geleerde en wonderdokter, die veel invloed heeft gehad op vele generaties alchimisten. Van hem heeft Wier ongetwijfeld zijn afkeer van de heksenvervolging gekregen. Agrippa stond overigens model voor de Faust van Goethe.

Lijfarts van Willem van Gulik

Na Antwerpen ging Wier geneeskunde studeren in Parijs en Orleans, waarna hij zich in 1540 in Grave vestigde. In 1550 werd hij lijfarts van Willem van Gulik, die aan zijn hof te Arnhem, een kring van geleerden om zich heen had. In deze tijd begon Wier tegen de heksenvervolging te schrijven. Al in 1563 verhief hij zijn stem met zijn geschrift 'De praestigiis demonum', maar in 1577 verscheen de volledige uitgave van zijn boek 'Over de begoochelingen der demonen, bezweringen en de gifmengerijen'. Zijn zoon Galenus volgde hem in 1578 op.
Wier schreef ook nog een boek over onbekende ziekten.Voor een consult werd hij naar Tecklenburg geroepen. Daar vond hij zijn levenseinde.

Literatuur

- Encata 1999
- Grote Winkler Prins, Amsterdam 7e dr. 1975

Meer informatie

Postzegels 2000
Geschiedenis Arnhem