Duizenden postbodes krijgen ontslag

Aankondiging massaontslag

TNT Post stuurde eind juni 2010 en brief naar de postbodes en sorteerders met de aankondiging van een massaontslag. De 15.000 postbodes met een contract van meer dan 25 uur lazen dat zij 'overcompleet' kunnen raken. "Dit betekent dat uw baan in de toekomst vrijwel zeker komt te vervallen," schreef de directie. Ook bij de resterende optimistische postbodes en sorteerders verdween de laatste hoop. Tussen nu en eind 2013 zullen 11.000 mensen hun baan verliezen.
De post zal in de toekomst worden bezorgd door goedkope deeltijdbezorgers. Alleen op deze manier denkt de directie van TNT Post te kunnen concurreren met andere postbedrijven.

Veranderingen

De veranderingen binnen de postmarkt vragen een zwaar offer van de postbodes. "Er is geen toekomst meer voor hen bij het bedrijf," zei directeur Harry Koorstra bij de perspresentatie over het massaontslag op 28 juni 2010 over de traditionele postbode. Het is een groot sociaal drama. "Dit is ingrijpend en zal leiden tot menselijk leed. Dat is het noodlot van dit bedrijf," zei Harry Koorstra tijdens de perspresentatie.
Zelden reageerden de vakbonden zo tam op de aankondiging van een massaontslag. De bonden zagen de bui al lang hangen. Ze zijn sinds 2006 met TNT Post in gesprek om tot een sociaal akkoord te komen. Zij waren niet verrast door de ernst van het ingrijpende voorstel. Wel toonden ze zich verbaasd over de haast.
Eind april 2010, bij de presentatie van het jaarresultaat van 2009, zei TNT het bedrijf te willen splitsen. De koeriersdienst TNT Express en het postbedrijf van TNT zouden worden losgekoppeld. Mogelijk heeft TNT Post haast gekregen omdat zich al een koper heeft gemeld. Een afgeslankt bedrijf is beter te verkopen. De Britse investeringsmaatschappij CVC zou de postdivisie van TNT willen kopen.

Postvolume daalt

TNT Post moet drastisch reorganiseren. Het volume van de postmarkt is door de toename van het e-mailverkeer de laatste jaren verminderd. In tien jaar tijd is de postmarkt in Nederland met dertig procent gekrompen. De bodem is nog niet bereikt. TNT Post verwacht dat de afname van het volume ook in de komende jaren nog door zal gaan. In 2010 verwacht het postbedrijf een daling van negen procent.
TNT Post ondervindt bovendien veel hinder van de door de Europese Unie verordonneerde liberalisering van de postmarkt. Volgens TNT Post komt 66 procent van het volumeverlies door het internet en verdween 34 procent naar de concurrentie.
In 2001 bezorgde TNT Post 99,7 procent van de post binnen Nederland. De grootste concurrenten waren in 2008 Sandd (7,4 procent) en Selekt Mail (5,6 procent). TNT had toen nog een marktaandeel van 87 procent.
TNT Post kreeg niet veel hulp van de Nederlandse staat. Ons land was één van de koplopers binnen Europa. Op 1 april 2009 werd de Nederlandse postmarkt volledig geliberaliseerd. Hierdoor konden andere postbedrijven ook brieven tot 50 gram bezorgen. Hierdoor kampte het voormalige staatsbedrijf al snel met concurrentie van postbedrijven als Selekt Mail en Sandd. De postmarkt in Nederland versplinterde. Veel bedrijven en instellingen kozen voor de lage tarieven van de concurrenten van TNT Post. Andere Europese landen hielden de deur zolang mogelijk gesloten.

Sluiting postkantoren

In maart 2008 kondigde TNT Post al de sluiting van de traditionele postkantoren aan, toen de Postbank vanwege de fusie met ING de samenwerking met TNT Post in Postkantoren bv beëindigde. TNT koos voor een nieuwe opzet met kleine vestigingen in winkels, zoals Albert Heyn en Bruna. Bovendien kwamen er kleine vestigingen voor de zakelijke markt. Door deze kleinschaliger opzet kon flink bezuinigd worden. De statige, maar ouderwetse monumentale postkantoren stonden meestal op slecht bereikbare locaties in de centra van de Nederlandse steden.
Met de sluiting van de postkantoren kon een groot, maar onvoldoende groot kostenvoordeel gerealiseerd worden. Er moest ook gesneden worden in de arbeidsvoorwaarden van de postbodes. In november 2009 stuurde TNT Post een voorstel naar de postbodes om onder meer 3,5 procent loon te offeren inruil voor uitstel van het massaontslag tot 1012. Het voorstel werd door de postbodes afgewezen. Zij voorzagen uitstel van executie en een lagere uitkering als het massaontslag op een later tijdstip toch zou worden doorgezet. Het voorstel van TNT Post ging van tafel.

Klassieke postbode verdwijnt

De klassieke postbode, die de dag begint met het sorteren van de post voor zijn wijk en die vervolgens bezorgt, gaat verdwijnen. In de toekomst zal de sortering machinaal gebeuren en hoeft alleen nog bezorgd te worden. De bezorging zal door deeltijdbezorgers moeten plaatsvinden, omdat het, volgens TNT Post, veel te vermoeiend is om meer dan vijf uur per dag post te bezorgen. Bovendien zijn de arbeidsvoorwaarden van deze deeltijdbezorgers veel slechter. Hierdoor zijn parttimers vijftig procent goedkoper dan de traditionele postbodes. Het loon van de postbode was mede gewaardeerd op de factoren vertrouwen en betrouwbaarheid. Deze eigenschappen zijn niet meer zo belangrijk nu het postbedrijf geen staatsbedrijf meer is. Wie in aanmerking wilde komen voor de baan bij de voormalige PTT, werd uitgebreid gescreend.

Dienstverlening onder druk

Harry Koorstra verwacht dat de dienstverlening van TNT Post met zesdaagse bezorging in de toekomst niet meer zal bestaan. De postbezorging zal drastisch worden aangepast. Dit moet wel, want ook de concurrenten Sandd en Selekt Mail hebben drie bezorgdagen. TNT Post moet volgens de bestaande afspraak met de overheid zes keer per week een postbode op pad sturen. Volgens Harry Koorstra is het niet mogelijk om zes keer per week post te blijven bezorgen als de posttarieven op het huidige niveau blijven.
TNT Post heeft de overheid toegezegd om op zes dagen per week post te bezorgen en wil zich daaraan houden voor de 'consumentenpost' (brievenbuspost). De overige 92 procent noemt het bedrijf 'zakenpost'. Deze grote stroom bestaat uit bankafschriften, facturen, enzovoort, die door bedrijven en instellingen in grote hoeveelheden meestal reeds voorgesorteerd worden aangeboden. Dit is de markt waarop TNT Post concurreert met bedrijven als Sandd en Selekt Mail.

TNT verder als koeriersbedrijf

De postdivisie van TNT is in de afgelopen jaren winst blijven maken. De marge is echter aan het dalen. "We moeten reorganiseren nu we nog geld hebben." Het bedrijf wil de postbodes helpen bij het zoeken naar ander werk. Het bedrijf zegt in de afgelopen jaren al meer dan 4.600 medewerkers te hebben begeleid naar een functie buiten het bedrijf. In het jaar 2000 had TNT Post nog voldoende werk voor 31.000 voltijdbanen. Dit aantal is gedaald tot 20.000 nu. In de toekomst denkt het postbedrijf toe te kunnen met 13.000 voltijdbanen. Voor de duidelijkheid: een voltijdbaan is een rekeneenheid. We tellen hierbij geen mensen. Twee medewerkers die elk een contract hebben van 50 procent van een normale werkweek, vormen samen één voltijdbaan.
Zoals gezegd, wil TNT verder als koeriersbedrijf. Door de snelle groei van het internet en de toenemende internethandel is het aantal verstuurde pakjes in de afgelopen jaren explosief gestegen. Daar zit nog toekomst in.

Lees verder: meer informatie

Post, Brieven en Postpakketten
Postvervoer 2010
Postzegels krijgen een cijfer
Postliberalisering in België
TNT wil postdivisie verkopen
Jaarresultaat 2009 TNT
Postbode, een uitstervend beroep

Speciaal voor de Nederlandse en Belgische verzamelaars van postzegels en geïnteresseerden in alle aspecten die de filatelie in Nederland, België en andere landen te bieden hebben, heeft Filahome.nl een aantal gratis downloads ontwikkeld.

Maak vandaag nog gebruik van ons aanbod.
Gratis download

België
Duitsland
Finland
Luxemburg
Nederland
Zwitserland